درباره کتاب شخصیت حقوقی گروههای غیردولتی مسلح در حقوق بینالملل
کتاب شخصیت حقوقی گروههای غیردولتی مسلح در حقوق بینالملل نوشته بهرام عیناللهی معصوم و منتشرشده توسط انتشارات مجد، پژوهشی تخصصی درباره جایگاه حقوقی بازیگران مسلح غیردولتی در مخاصمات معاصر است. این کتاب حقوقی با تمرکز بر حقوق بشردوستانه بینالمللی و مطالعه تجربی بحران عراق و سوریه، برای دانشجویان دکتری حقوق بینالملل، پژوهشگران ارشد و متخصصان حرفهای این حوزه نگاشته شده است.
رویکرد مؤلف در این اثر، عبور از نگاه صرفاً دکترینال به شخصیت حقوقی است. نویسنده با طراحی یک مدل منطقی بینارشتهای از مدخل روابط بینالملل به حقوق بینالملل، مفاهیم شخصیت حقوقی، گروه مسلح و حقوق بشردوستانه را در سه سطح مفهومی، نظری و فرانظری بازتعریف میکند. ترکیب نظریه واقعگرایانه و رویکرد انتقادی با روششناسی توصیف، تبیین، تجویز و تفسیر، این کتاب را از تفسیرهای خشک معاهدهمحور جدا میکند.
وجه تمایز اصلی اثر، پیوند امر تجربی با امر هنجاری است. بهجای بحث انتزاعی درباره ماده ۳ مشترک کنوانسیونهای ژنو یا پروتکل الحاقی دوم، تحولات میدانی عراق و سوریه بهعنوان آزمایشگاه تحلیل انتخاب شده و سپس وضعیت حقوق، تعهدات و شخصیت حقوقی گروهها در حقوق معاهداتی و عرفی تفسیر شده است. نتیجه، نظریهای بدیل درباره شخصیت واقعی و کارکردی، مشروط، اشتقاقی و زمینهمند این گروههاست.
کتاب شخصیت حقوقی گروههای غیردولتی مسلح در حقوق بینالملل برای چه کسانی مناسب است؟
دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری حقوق بینالملل، حقوق بشر و روابط بینالملل
داوطلبان آزمون جامع دکتری، مصاحبه علمی و جذب هیئت علمی در گرایش حقوق بینالملل
اساتید، پژوهشگران و مؤلفان حوزه حقوق مخاصمات مسلحانه و حقوق بشردوستانه بینالمللی
وکلا، قضات، کارشناسان وزارت امور خارجه، نهادهای دفاعی و امنیتی و سیاستگذاران حوزه بحران
کارشناسان سازمانهای بینالمللی، هلال احمر، صلیب سرخ و فعالان حوزه حمایت بشردوستانه
چرا خرید این کتاب پیشنهاد میشود؟ (وجه تمایز اثر)
خرید کتاب شخصیت حقوقی گروههای غیردولتی مسلح در حقوق بینالملل به کسانی توصیه میشود که از خلأ منابع فارسی در پاسخ به یک پرسش بنیادین رنج میبرند: گروههای مسلح غیردولتی صرفاً مخاطب ممنوعیتها هستند یا دارای حقوق، ظرفیت و شخصیت حقوقیاند؟ این کتاب حقوقی نشان میدهد که تفسیر مضیق رایج، هم واقعیت قدرتیابی این بازیگران و هم ظرفیت محدود و نابرابر آنها در تحمل تعهدات را نادیده میگیرد.
برخلاف handbooks که فقط متن کنوانسیونها و اصول تفکیک، تناسب و ضرورت را تکرار میکنند، این اثر مسئله طبقهبندی مخاصمه، بینالمللیشده داخلی و سرایت مخاصمه سوریه به عراق را حل میکند و تفسیر موسع، بسیار موسع و مضیق از حقوق گروهها را با شواهد تجربی میسنجد. اگر بهدنبال منبعی برای پایاننامه، مقاله ISI، لایحه دفاعی یا تحلیل سیاست خارجی هستید، استنتاجات شکلی، نظری و محتوایی فصل ششم و دستور کار پژوهشی آینده، نقشه راه آماده پژوهش است.
اعتبار این اثر به اتکای آن بر فرانظریه، عرف بینالمللی و مطالعه موردی منسجم است؛ ازاینرو خرید آن از انتشارات مجد، دسترسی به یک کتاب حقوقی مرجع، یونیک و قابل استناد در محیط دانشگاهی و حرفهای را تضمین میکند.
سرفصلها و مباحث اصلی کتاب
۱. طرح مسئله و روش پژوهش بینارشتهای: مسئله وضعیت حقوقی گروههای مسلح، جایگاه کنشگران غیردولتی در حقوق بینالملل جاری، ضرورت افقگشایی نظری و مدل منطقی پیوند حقوق بینالملل و روابط بینالملل.
۲. مبانی مفهومی، نظری و فرانظری: تعریف شخصیت حقوقی داخلی و بینالمللی، تعاریف ارزشگذارانه، واقعگرایانه و حقوقی گروههای غیردولتی مسلح، مفهوم حقوق بشردوستانه، نظریههای واقعگرایی و انتقادی و روششناسی توصیف، تبیین، تجویز و تفسیر.
۳. مطالعه تجربی مخاصمه عراق و سوریه: مراحل حمله آمریکا به عراق، جنگ نامتقارن، خشونت فرقهای، شورش و مخاصمه سوریه، مداخلات دولتی مستقیم و سرایت مخاصمه به دور دوم عراق.
۴. تحلیل حقوقی مخاصمه در حقوق بشردوستانه معاهداتی و عرفی: حقوق توسل به زور، اصول و منابع حقوق بشردوستانه، شناسایی مخاصمات غیربینالمللی، ماهیت مکمل عرف و طبقهبندی حقوقی مخاصمات عراق و سوریه.
۵. حقوق، تعهدات و ماهیت شخصیت حقوقی گروههای مسلح: تفسیر وضعیت حقوقی در عراق و سوریه، غلبه مخاصمات غیربینالمللی پس از پروتکل دوم، تفسیر مضیق حقوق و تعهدات، ویژگیهای شخصیت حقوقی برونزاد، زمینهمند، اشتقاقی، مشروط و اجتماعی و مسئله عدم تلازم شخصیت با مشروعیت و شناسایی.
۶. رویکرد بدیل و استنتاجات: شخصیت واقعی و کارکردی، شخصیت حقوقی در دوران صلح، سیاستهای پیشنهادی، استنتاجات شکلی و نظری و دستور کار پژوهشهای آینده حقوق بینالملل.
مشخصات شناسنامهای اثر
این کتاب حقوقی ارزشمند در نوبت چاپ اول سال ۱۴۰۴ توسط انتشارات مجد منتشر شده است. اثر در قطع وزیری و در حجم ۳۰۰ صفحه با ساختاری دانشگاهی، شامل پیشگفتار، مقدمه، شش فصل تحلیلی و منابع و مآخذ تفصیلی به چاپ رسیده است. شابک رسمی اثر در شناسنامه کتاب درج شده و اصالت چاپ مجد، کیفیت صحافی و حروفچینی دانشگاهی آن را برای کتابخانههای تخصصی و استفاده بلندمدت پژوهشی مناسب کرده است.
پیشنهاد مطالعه تکمیلی از انتشارات مجد:
برای تکمیل زنجیره مطالعاتی حقوق بشردوستانه، مطالعه «حقوق بشردوستانه بینالمللی؛ رهیافتی اسلامی اثر دکتر سید مصطفی محقق داماد» و «در جستجوی حق و عدالت؛ گفتارهایی در فلسفه، حقوق بشر و حقوق بینالملل اثر دکتر ناصر قرباننیا» از انتشارات مجد توصیه میشود.
سوالات متداول درباره کتاب شخصیت حقوقی گروههای غیردولتی مسلح در حقوق بینالملل
۱. آیا خرید کتاب شخصیت حقوقی گروههای غیردولتی مسلح برای آزمون دکتری حقوق بینالملل مفید است؟
بله. مباحث شخصیت حقوقی بینالمللی، طبقهبندی مخاصمات، حقوق معاهداتی و عرفی و تحلیل موردی عراق و سوریه، از سرفصلهای پرتکرار آزمون جامع و مصاحبه دکتری است و چارچوب نظری کتاب برای پاسخ تحلیلی بسیار کاربردی است.
۲. آیا برای مطالعه این کتاب نیاز به پیشزمینه تخصصی دارم؟
آشنایی مقدماتی با حقوق بینالملل عمومی و کنوانسیونهای ژنو کافی است. مؤلف مفاهیم پایه، نظریههای روابط بینالملل و روش پژوهش را از صفر تبیین کرده، بنابراین دانشجویان ارشد نیز بدون دشواری میتوانند اثر را دنبال کنند.
۳. چگونه نسخه اصلی کتاب را از انتشارات مجد تهیه کنم؟
برای اطمینان از اصالت و بهرهمندی از تخفیف ناشر، خرید مستقیم از فروشگاه اینترنتی majdpub.ir توصیه میشود. سفارش آنلاین در سراسر کشور ارسال میشود و نسخه چاپ اول ۱۴۰۴ با ضمانت انتشارات مجد عرضه میگردد.
رویکرد اثر حاضر به موضوع مورد مطالعه بینارشتهای است و هدف از آن توصیف، تبیین و تفسیر وضعیت و شخصیت حقوقی بینالمللی گروههای غیردولتی مسلح در حقوق بشردوستانۀ بینالمللی، از مدخل روابط بینالملل است. به لحاظ فرانظری، به اقتضاء ماهیت هستیشناسانۀ موضوع مورد پژوهش، روششناسی پژوهش متکثر بوده و برای مطالعۀ هر هستی خاصی روش متناسب با آن به کار بسته شده است. در پاسخ به سؤالات اصلی پژوهش در باب چگونگی وضعیت و شخصیت حقوقی بینالمللی گروههای غیردولتی مسلح در حقوق بشردوستانۀ بینالمللی این مدعا مطرح میگردد که «گروههای غیردولتی مسلح، در حقوق بشردوستانۀ بینالمللی، از یک «شخصیت حقوقی بینالمللی نسبی» برخوردار هستند».
به لحاظ محتوایی، در پاسخ به سؤالات فرعی پژوهش، از مدخل روابط بینالملل وضعیت و اندرکنش گروههای مسلح شیعی و گروههای منشعب از القاعده در مخاصمۀ مسلحانۀ عراق- سوریه مورد توصیف و تبیین قرار گرفته که خروجی قابل کاربست آن مدلی از روندهای غالب و همراه مخاصمۀ مذکور در مراحل متوالی است. در گام بعد، ابتدا کلیت حقوق بشردوستانۀ بینالمللی قابل کاربست در مخاصمات مسلحانه توصیف و حدود و ثغور کاربستپذیری آن تعیین و تحدید شده و خروجی آن بنیانی حقوقی است که در آمیزش با بنیان تجربی فراهمآمده، تبیین و تفسیر وضعیت حقوق و تعهدات و ماهیت و کیفیت شخصیت حقوقی بینالمللی گروههای غیردولتی مسلح را ممکن میکند.
بر مبنای بنیان تجربی- حقوقی پیشینی، وضعیت حقوقی گروههای غیردولتی مسلح درگیر در مخاصمۀ عراق- سوریه و حقوق قابل کاربست بر حقوق و تعهدات و شخصیت حقوقی بینالمللی این گروهها در حقوق بشردوستانۀ بینالمللی معاهداتی و عرفی تبیین و تفسیر شده است. بر این اساس، مخاصمۀ مسلحانۀ عراق- سوریه در مراحل متوالی طبقهبندی شده و امکان بازطبقهبندی آن مورد تبیین و تفسیر قرار گرفته است. بهعلاوه، این استدلال مطرح شده است که با توسعۀ حقوق بشردوستانۀ بینالمللی عرفی مرز حقوق بشردوستانۀ بینالمللی قابل کاربست در مخاصمات مسلحانۀ بینالمللی و غیربینالمللی کمرنگ شده است و بر این اساس، وضعیت حقوقی گروههای غیردولتی مسلح درگیر در مخاصمۀ مسلحانۀ عراق- سوریه در حقوق بشردوستانۀ بینالمللی عرفی قابل کاربست در «همۀ مخاصمات مسلحانه» مورد تبیین و تفسیر قرار گرفته است و حاصل آن بنیانی از حقوق بشردوستانۀ بینالمللی است که برای تبیین و تفسیر حقوق و تعهدات و بهتبع شخصیت حقوقی بینالمللی گروههای غیردولتی مسلح مبنا قرار میگیرد.
بر این اساس، در ابتدا حقوق و تعهدات گروههای غیردولتی مسلح در حقوق بشردوستانۀ بینالمللی معاهداتی مورد تفسیر قرار گرفته و حقوق قابل کاربست بر شخصیت حقوقی بینالمللی این گروهها تعیین شده است. در نهایت، بر مبنای دادههای واقعی و حقوقی، حقوق و تعهدات و شخصیت حقوقی بینالمللی گروههای غیردولتی مسلح مورد تفسیر قرار گرفته است. در این راستا، پس از ارائۀ تفسیر مضیّق و تفسیر بسیار موسّع از شخصیت حقوقی بینالمللی گروههای غیردولتی مسلح، در نهایت میانه را گرفته و به تفسیر موسّع اتکا شده است. در تفسیر موسّع از حقوق و تعهدات گروههای غیردولتی مسلح، با ملاحظۀ هر دوی واقعیت اجتماعی و چارچوب حقوقی، این نتیجه حاصل شده است که گروههای غیردولتی مسلح از یک «شخصیت حقوقی بینالمللی نسبی» برخوردار هستند.
بر مبنای واقعیت اجتماعی، ورای حقوق بشردوستانۀ بینالمللی، رویکردی بدیل به شخصیت گروههای غیردولتی مسلح ارائه شده که مؤید «شخصیت عملی» و «شخصیت کارکردی» گروههای غیردولتی مسلح است. به علاوه، شخصیت حقوقی بینالمللی برای گروههای غیردولتی مسلح در دوران صلح نیز مورد تجویز قرار گرفته است. در نهایت، خروجی شکلی، فرانظری، نظری و محتوایی پژوهش استنتاج شده و رابطۀ منطقی درونی پژوهش مورد تبیین قرار گرفته است و بر این مبنا، دستور کاری برای پژوهشهای آینده در این حوزه ارائه شده است.