درباره کتاب ارتداد و حقوق نوین
کتاب ارتداد و حقوق نوین (نسبت ارتداد با آزادی عقیده در فقه و حقوق بشر) نوشته دکتر امیراله دادی و منتشرشده توسط انتشارات مجد، پژوهشی تخصصی در حقوق کیفری، فقه جزایی و حقوق بشر است. این کتاب حقوقی با رویکردی انتقادی و تطبیقی، مخاطبان اصلی آن دانشجویان دکتری حقوق، پژوهشگران فقه و قضات و وکلای علاقهمند به آزادی عقیده هستند.
رویکرد مؤلف در این اثر، عبور از نگاه نصگرای صرف و تحلیل مسئله ارتداد در سه سطح فقه امامیه، قانون مجازات اسلامی و اسناد بینالمللی حقوق بشر است. دکتر امیراله دادی برخلاف آثار سنتی که صرفاً به نقل فتاوا بسنده میکنند، مبانی قرآنی، روایی، عقلی و تاریخی حکم ارتداد را نقد میکند و سپس آن را با اصل قانونی بودن جرائم، کرامت انسانی و آزادی دین و عقیده میسنجد.
تفاوت اصلی خرید کتاب ارتداد و حقوق نوین با منابع پراکنده موجود، انسجام نظری آن است: از تعریف ارتداد، موجبات و ادله اثبات تا سیاست جنایی ایران، نظریه تنافی و عدم تنافی آزادی عقیده با تجریم ارتداد، و راهحل توافقیشدن حدود، همه در یک منظومه تحلیلی ارائه شده است.
کتاب ارتداد و حقوق نوین برای چه کسانی مناسب است؟
دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، حقوق بشر و فقه و مبانی حقوق اسلامی
داوطلبان آزمون دکتری حقوق کیفری و پژوهشگران رساله و مقاله در حوزه آزادی عقیده و حدود
قضات، وکلا و مشاوران حقوقی فعال در پروندههای امنیتی، مطبوعاتی و عقیدتی
اساتید و مدرسان فقه جزایی، اصول فقه و سیاست جنایی در دانشگاه و حوزه
پژوهشگران مطالعات اسلامی، کلام و حقوق بینالملل علاقهمند به تعامل فقه و حقوق بشر
چرا خرید این کتاب پیشنهاد میشود؟ (وجه تمایز اثر)
خرید کتاب ارتداد و حقوق نوین به شما کمک میکند به یکی از مناقشهبرانگیزترین گرههای حقوق کیفری ایران پاسخ مستدل بدهید: آیا تحریم و مجازات ارتداد با آزادی عقیده سازگار است؟ نویسنده با نقد مبانی فقهی خاص ارتداد، ابهام در استناد به قاعده درء، ماهیت کیفر سلب حیات و تعارض با اصل قانونی بودن، نشان میدهد موضع غیرشفاف قانونگذار چه هزینهای برای انسجام قانون و حقوق شهروندی دارد.
ارزش افزوده دوم اثر، تطبیق دقیق با حقوق بینالملل است. از اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق حقوق مدنی و سیاسی تا کنوانسیون اروپایی، آمریکایی، منشور آفریقایی و اعلامیه اسلامی حقوق بشر، قلمرو حمایت از آزادی بیان و دین و حدود تحدید آن بررسی میشود. این نگاه، کتاب را از یک متن خشک فقهی به یک کتاب حقوقی کاربردی برای دفاع، قضاوت و قانونگذاری تبدیل میکند.
اگر بهدنبال متن صرفاً توصیفی یا تکرار قوانین نیستید، این اثر انتشارات مجد با ادبیات انتقادی، استدلال عقلی-مصلحتی و پیشنهادهای اصلاحی مانند ظرفیت حکم حکومتی و توافقیشدن حدود، مسیر پژوهش و استدلال حقوقی شما را کوتاه و معتبر میکند.
سرفصلها و مباحث اصلی کتاب
کتاب در سه فصل اصلی و نتیجه سامان یافته است:
فصل اول: مبانی، مفاهیم و پیشینه جرمانگاری ارتداد
تعریف و انواع ارتداد، کفر پس از ایمان، آزادی دین و مذهب، اکراه در دین و کرامت انسانی؛ موجبات ارتداد از انکار الوهیت تا انکار ضروریات؛ ادله اثبات با اقرار و شهادت؛ سیر سیاست کیفری ایران؛ نظریههای تنافی و عدم تنافی با آزادی عقیده؛ نقد ادله قرآنی، سنت، فتاوا و عقل و ناسازگاری کیفر ارتداد با اصول قانوننگاری.
فصل دوم: حق آزادی عقیده دینی و حقوق بینالملل
معیارهای بینالمللی کیفرگذاری از قرارداد اجتماعی تا جهانیشدن حقوق کیفری؛ اصل قانونی بودن و تخصصیشدن حقوق کیفری؛ نقش حقوق بشر در تعیین مجازات؛ آزادیهای غیرمادی (عقیده و بیان) در اسناد جهانی و منطقهای؛ قلمرو محدودیتهای نظم عمومی و اخلاق؛ تعامل و تنش حقوق بشر اسلامی و غربی در آزادی دین.
فصل سوم: تعارض فقه و حقوق در کیفر ارتداد در ایران
نقض اصل قانونی بودن، ابهام در فتوای مستند و دشواری احراز رکن روانی؛ نظریه نوین توافقیشدن حدود (مصلحت مهمتر، تغییر مقتضیات، حکم حکومتی) و نقد مخالفان آن؛ جمعبندی نهایی و منابع تفصیلی پژوهش.
مشخصات شناسنامهای اثر
کتاب حقوقی ارتداد و حقوق نوین به قلم دکتر امیراله دادی در انتشارات مجد به چاپ اول در سال ۱۴۰۵ منتشر شده است. این اثر در ۲۳۷ صفحه و با قطع وزیری، مناسب مطالعه عمیق دانشگاهی و کتابخانه تخصصی حقوق، عرضه میشود و خرید مستقیم آن از فروشگاه انتشارات مجد با ضمانت اصالت و ارسال سریع امکانپذیر است.
سوالات متداول درباره کتاب ارتداد و حقوق نوین
۱. خرید کتاب ارتداد و حقوق نوین برای آزمون دکتری حقوق جزا مناسب است؟
بله. بهدلیل پوشش همزمان فقه جزایی، سیاست جنایی ایران و حقوق بشر بینالملل و نقد اصل قانونی بودن و قاعده درء، منبعی ممتاز برای سؤالات نظری، مصاحبه دکتری و ایده رساله است.
۲. تفاوت این کتاب با کتب سنتی فقهی درباره ارتداد چیست؟
آثار سنتی غالباً نقلی و فتوامحورند، اما مؤلف این کتاب با روش عقلی، انتقادی و تطبیقی، ادله قرآن، سنت و عقل را نقد و با معیارهای قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و اسناد حقوق بشر مقایسه میکند و راهحل اصلاحی ارائه میدهد.
۳. چگونه کتاب ارتداد و حقوق نوین را از انتشارات مجد خریداری کنیم؟
کافی است از همین صفحه گزینه افزودن به سبد خرید را انتخاب کنید. سفارش آنلاین از فروشگاه انتشارات مجد با بستهبندی مطمئن و ارسال سریع به سراسر کشور انجام میشود و نسخه اصلی و چاپ جدید دریافت میکنید.
جرمانگاری در شریعت اسلامی، در اصل برای پاسداشت مبانی اساسیای است که حیات جامعه بر آن استوار است؛ حفظ این مبانی در کنار رعایت عدالت، برابری، قسط و آزادیهای فردی مورد توجه قرار گرفته است. دولتها در سیاست جنایی خود، روشهایی را برگزیدهاند که در جهت تأمین منافع ملی و صیانت از امنیت عمومی عمل میکند. این رویکرد از یک سو با تحدید حقوق بشر و تهدید آزادیهای فردی همراه بوده و از سوی دیگر، با گسترش ظرفیتهای نظامی، پلیسی و قضایی، به هرچه بیشتر امنیتی شدن و پادگانی شدن حقوق کیفری انجامیده است.
حق اندیشیدن، ایمان داشتن، ابراز دین و عقیده، بیان باورهای مذهبی، انجام مناسک دینی، تعلیم مفاهیم ایمانی به کودکان و پیروان، دعوت و تبلیغ تعالیم دینی، تأسیس مکانهای عبادت، ترک ایمان و خروج از دین (ارتداد)، نقد آموزههای دینی و ترک اعمال مذهبی مادامیکه موجب سلب حقوق دیگران یا اخلال در نظم و اخلاق عمومی نشود همگی در زمره آزادیهای مذهبی بهشمار آمده و مورد تأکید اسناد بینالمللی حقوق بشر هستند.
در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ (تعزیرات)، ماده ۵۱۳ و نیز در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مواد ۲۶۲ و ۲۶۳، به مجازات سبّ النبی اشاره شده است؛ با این حال، قانون جدید صرفاً به تعیین حکم سبّ النبی پرداخته و مصادیق ارتداد را مشخص نکرده است. رویه قضایی نیز با تأثیرپذیری از فقه و قانون، تنها در تعیین نوع و اعمال مجازات متمرکز مانده است. در فقه جزایی، صرف خروج از دین تحریم شده اما جرمانگاری نگردیده است، و از مجموعه آیات قرآن کریم و احادیث برمیآید که اکراه و اجبار در دین بهطور مطلق منع شده است. این منع در پذیرش، شامل عدم اجبار پس از ایمان نیز میشود و آنچه واقعاً تجریم و دارای کیفر دنیوی است، محاربه و بَغی است، نه صرف ارتداد.
تنها در صورتی میتوان از جرمانگاری ارتداد سخن گفت که خروج از دین با قصد اهانت و استهزاء نسبت به باورهای دینی همراه باشد؛ در چنین حالتی و با وجود مقتضیات مداخله کیفری، امکان برخورد حقوقی فراهم میشود. در مجموع، استفاده از ابزار کیفری باید بهعنوان آخرین راهکار ممکن و در مواردی که مؤثرترین شیوه برای صیانت از جامعه است، اعمال گردد. در منطق شریعت اسلامی نیز مجازات، آخرین چاره و نه نخستین ابزار واکنش تلقی شده است.
از منظر مبانی عقلی و نقلی، حکم وجوب قتلِ مرتد و سبّ النبی، به دلایل گوناگون قابل اجرا نیست. از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. توقف اجرای حکم قتل مرتد و سبّ النبی بهدلیل عنوان ثانویِ وهن اسلام و مصالح عامه
۲. ضرورت تعطیلی یا توقف اجرای حدود منجر به قتل در دوران غیبت ائمه اطهار (ع)
۳. وجوب احتیاط در دماء و نفی حکم مبتنی بر خبر آحاد موثق
۴. عدم حجیت اخبار واحد موثق در امور مهم چون جان انسانها
۵. تبدّل موضوع مرتد و تفاوت معنایی آن در زمان معاصر
۶. مخالفت روایات مربوط به قتل مرتد با محکمات قرآنی
۷. موهون بودن اعدام افراد بهدلیل خروج از دین یا اهانت به مقدسات بر پایه عقل و منطق دینی
بر این اساس، خروج از دین و ارتداد، خود ذاتاً مستوجب هیچ مجازات دنیوی نیست، و اعدام افراد بهدلیل اهانت به پیامبر اکرم (ص)، قرآن مجید یا سایر مقدسات، امری غیرقابلدفاع و ناسازگار با روح عدالت، رحمت و عقلانیت در اسلام است.