آشنایی با قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران

کتاب آشنایی با قانون اساسی به منظور آگاه نمودن خوانندگان با مسائل عمده قانون اساسی، ماهیت نظام جمهوری اسلامی ایران، مفهوم جمهوریت و اسلامیت، سازماندهی و ساختار سیاسی قوای حاکم در ایران، نقش ولایت فقیه در مدیریت عموی کشور و تعامل قوای حاکم با یکدیگر و تضمین حقوق و آزادی‌های شهروندان در 9 فصل طراحی شده است.

با مطالعه کتاب حاضر انتظار می‌رود پس از طی مراحل ذیل مطالب و موضوعات مندرج در فصول نه‌گانه درک و تحلیل شود.

1. هر فصل در بردارندة اهداف کلی و رفتاری است که مطالعة آنها نقش مهمی در فهم مطالب و سازماندهی فکری دارد.

2. در انتهای هر فصل خلاصه مطالب و نمونه پرسشها اشاره شده است که مطالعه و پاسخ­دهی به آنها می‌تواند کمک شایانی در یادگیری مطالب کلیدی موضوعات مختلف نماید.

3. جهت یادگیری بهتر، ابتدا کل مطالب فصل به‌طور گذرا خوانده شود، سپس مطالب هر بند در ارتباط با مطالب بندهای بعدی مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.

5. قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران به دلیل بهره­مندی از تعالیم الهی و اسلامی اصولاً با اصول و قواعد اسلامی موجه‌سازی می­شود، لذا در مقام تشریح و تفصیل اصول و قواعد مقرر در قانون اساسی، به مبانی و موازین نظام سیاسی اسلام استناد می­گردد و بر اساس تعالیم آسمانی اسلام، نظام جمهوری اسلامی مورد بررسی قرار می­گیرد. از این‌رو، مطالب هر فصل در این راستا تنظیم شده است. در فصل اول ماهیت و کارکرد قانون اساسی در نظام سیاسی و سیر تاریخی شکل­گیری آن در ایران مورد بررسی قرار می­گیرد. سپس ماهیت حکومت ایران در قالب مفهوم جمهوریت و اسلامیت و تفاوت آن با سایر نظام­های سیاسی در فصل دوم تبیین و تشریح می­شود. در ادامه بحث به اصول کلی، سیاست­های راهبردی و پایه­های بنیادین قانون اساسی و نظام سیاسی در فصل سوم پرداخته شده است. پس از درک مفهوم نظام جمهوری اسلامی و پایه­های اساسی نظام سیاسی کشور، حقوق و آزادی­های ملت بر اساس ایده و تفکر نظام مردم­سالاری دینی و جمهوری بودن نظام و چگونگی تضمین و صیانت آنها توسط دولت در فصل چهارم، مورد اشاره قرار گرفته است.

6. با درک مفهوم هدایت و ولایت در فصل پنجم، به جایگاه و نقش والای ولی فقیه در اداره جامعه اسلامی و مردمی، وظایف و اختیارات مقام رهبری در ساختار سیاسی کشور، می‌توان اعمال قدرت از طریق وی و چگونگی نظارت بر قوای حکومتی و نهادهای خاص در اعمال حاکمیت آگاه شد.

7. در فصل ششم، هفتم و هشتم ساختار و ماهیت نهاد قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، وظایف و کارکرد آن­ها در ساختار اعمال حاکمیت و تعامل آنها با یکدیگر و سایر نهادهای سیاسی­، مورد اشاره قرار گرفته است.

8. در فصل نهم به نهادهای خاص در اعمال حاکمیت اشاره شده است که تحت نظارت کلی مقام رهبری و خارج از قوای سه­گانه در ساختار تصمیم­گیری کشور شرکت می­کنند.