مدل های کاربردی در حقوق مالکیت صنعتی

امروزه رقابت بر سر ایجاد اختراع و ابداع و تجاری­سازی آنهاست. همین امر باعث توجه روزافزون دولت­ها و قانون­گذاران به حمایت از مخترعان و مبتکران گردیده است. با توجه به شرایط ماهوی نسبتا سخت و هزینه­های بالای ثبت اختراع، استفاده از نظام ثبت اختراع برای اکثر بنگاه­های اقتصادی بویژه بنگاه­های کوچک و متوسط و مخترعین فردی مشکل آفرین بوده و هزینه­های سنگینی را به آنان تحمیل می­کند. هم­چنین با گسترش علوم و افزایش میزان اختراعات و ابداعات جدید، از آنجایی که زمان نسبتا طولانی برای ثبت تحت نظام ثبت اختراع مورد نیاز است ما نیازمند یافتن راهی جدید برای برخی از اختراعات هستیم که نسبت به نظام ثبت اختراع راحت­تر، سریع­تر و کم هزینه­تر ثبت و مورد حمایت قرار گیرند.

به نظر می­رسد استفاده از نظام مدل کاربردی که در مقررات بین­المللی و هم­چنین قوانین ملی کشورها، تحت نام­های اشیاء مفید، اختراع کوچک و ورقه­های اختراعات جدید آمده است، بتواند یاری­گر ما در این امر باشد. در نظام حمایتی مدل کاربردی، شرایط ماهوی اختراع از جمله تازگی در سطح پایین­تری بوده و فرایند ثبت آسان­تر، سریع­تر و ارزان­تر می­باشد. در حال حاضر کشورهای متعددی که البته بسیاری از آنها نقش گسترده­ای در صحنه­ی اقتصاد بین­المللی بازی می­کنند با قانون­گذاری مناسب از ابداعات کوچک و کاربردی مستقل از نظام ثبت اختراع، حمایت می­نمایند.

حال برانیم تا نظام مدل کاربردی را با توجه به قوانین کشورهای مختلف و قواعد بین­المللی مورد بررسی قرار داده و مزایا و معایب ­آن را مشخص نماییم بدین منظور که آیا وجود چنین نظامی می­تواند به کشور ما برای دستیابی به جایگاهی در تولید و ثبت علم و بهره­مندی اقتصادی از آن کمک نماید یا خیر؟