1- عقود مشارکتی
2-عقد مزارعه _ مساقات
3- مضاربه
4- معاملات توثیقی
5- تعریف عقد ضمان
6- عقد حواله
7- عقود غیرلازم
8- عقد وکالت
9- عقد ودیعه
یکى از موضوعات مهم و اساسى در حقوق اسلام همکارى و تعاون اجتماعى است که قراردادها یکى از راههاى تحقق آن مى باشد. هرچند تمام قراردادها، از این دیدگاه مورد توجه مى باشند، زیرا از جهتى، عقد محصول همکارى حداقل دو اراده است واز جهت دیگر، قرارداد، کانال توزیع ثروت و تأمین نیازهاى ـ اشخاص در جامعه است، ولى در این راستا نقش بعضى از عقود برجستهتر از بعضى دیگر است چون هدف اصلى آن همکارى و یا تعاون مبتنى بر خیرخواهى و احسان است. مثلاً، عقود مشارکتى که موضوع آن همکارى اجتماعى براى رسیدن به هدف مشترک مى باشد، اهمیت آن از دیدگاه همیارى بیشتر از سایر عقود است، چون شراکت و همکارى در حقوق اسلام مورد تأکید قرار گرفته است.
همچنین عقود توثیقى که فلسفه اجتماعى و هدف اصلى آن، توثیق پرداخت دین و تأمین وفاى به عهد است و به نحوى مبتنى بر احسان و همکارى اجتماعى است، داراى اهمیت خاص در حقوق اسلام مى باشد و یا عقود مبتنى بر احسان و نیکوکارى و امانتدارى مانند هبه، عاریه، وکالت و ودیعه ، که مصداق بارز تعاون اجتماعى است، از این حیث در حقوق اسلام مورد توجه خاص قرار گرفته است.
بنابراین، از منظر و دیدگاه حقوق اسلامى، عقودى که هدف یا فلسفه اجتماعى آن، مبتنى بر همکارى اجتماعى و تعاون بر نیکى و پرهیزکارى است، داراى اهمیت بیشترى نسبت به سایر عقود است، چون درآیه شریفه قرآن مستقلاً مورد سفارش قرار گرفته و در زمرهى مطالبات خدا از انسان اعلام شده است. علاوه براین، کسى که به تنهایى امرار معاش کند و دیگران از فعالیت او بهرهاى نداشته باشند، در منابع حقوق اسلامى ، مورد نکوهش قرار گرفته است.
بنابراین، اهمیت حقوقى و اجتماعى این عقود، انگیزه اى شد تا کتاب حاضر تألیف شود و با توجه به اینکه در سرفصل هاى برنامه آموزشى کارشناسى حقوق قضایى وزرات علوم و تحقیقات و فن آورى، اغلب عقودى که متضمن مشارکت و همکارى اجتماعى، احسان و نیکوکارى و توثیق و تأمین پرداخت دیون و تعهدات است، موضوع درس حقوق مدنى هفت قرار گرفته است، تلاش شده است که موضوعات با توجه به عقود معیّنى تدوین شود که در برنامه آموزشى وزرات سرفصل حقوق مدنى هفت اعلام شده است تا این که براى دانشجویان دوره کارشناسى به عنوان منبع درسى مناسبى مورد استفاده قرار گیرد.
بنابراین، با توجه به سرفصل هاى موضوعى درس حقوق مدنى هفت دوره کارشناسى حقوق قضایى، کتاب حاضر در سه فصل تألیف شده است: در فصل نخست عقود مشارکتى، یعنى مزارعه - مساقات، مضاربه، شرکت مدنى و تقسیم مورد بررسى قرار گرفته است. در فصل دوم عقود توثیقى، یعنى عقد ضمان، حواله، کفالت و عقد رهن بررسى شده است و در فصل سوم عقود غیرلازم یا مبتنى بر احسان، یعنى عقد وکالت، ودیعه، عاریه و عقد هبه، مورد بحث و بررسى قرار گرفته است.