مسئولیت پزشک در نظام حقوقی ایران و فرانسه (ویراست دوم)

امروزه در اکثر نظام‌های حقوقی جهان مسئولیت پزشک مبتنی بر تقصیر است، بدین معنا که پزشک تنها در صورت ارتکاب تقصیر و اثبات تقصیر توسط زیان دیده، مسئول خسارات وارده به بیمار خواهد بود.

در کشور ما زمان حاکمیت قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 به پیروی از نظر مشهور فقهای امامیه مسئولیت مطلق پزشک مورد تصریح قرار گرفته بود و اکنون در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قانون گذار به دلایل مختلفی همچون نیاز‌های روز جامعه و ایرادهای وارده بر این نظریه، مسئولیت تقصیری پزشک را مورد پذیرش قرار داده است.این در حالی است که به نظر می‌رسد این نظریه نیز به طور مطلق نمی‌تواند در حل مشکلات موجود در این زمینه کارساز باشد .

در سال‌های اخیر کشور فرانسه در زمینه مسئولیت پزشک تدابیری اندیشیده و با استفاده از نظریه‌های مختلف حقوقی گام‌های بلندی جهت تعدیل نظریه تقصیر،تدوین قوانین خاص در زمینه مسئولیت پزشک، ایجاد نظام‌هایی خاص به منظور حفظ هر چه بیشتر حقوق بیماران برداشته است.

در کشور ما اگرچه با تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تحولاتی در زمینه قوانین مرتبط با مسئولیت پزشک ایجاد شد. اما هنوز نواقص و خلاهایی قانونی همچون حفظ حقوق بیماران ، جبران خسارت از بیماران در هنگام بروز حادثه ، رفع نواقص موجود در پذیرش مسئولیت تقصیری پزشک و ابقا نهاد برائت و وجود برخی مواد غیر ضروری و تکراری در این قانون قابل بحث و بررسی است. برائت مفهومی برگرفته از فقه و حقوق اسلامی است و به معنای شرط عدم مسئولیت پزشک در برابر بیمار به هنگام بروز خسارات ناشی از اقدامات درمانی است. از جمله دلایل توجیه این نهاد در زمان حاکمیت قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 تعدیل نظریه مسئولیت مطلق پزشک بیان شد. این نهاد علی رغم ایرادات حقوقی وارده بر آن وتغییر رویکرد قانون گذار در خصوص مبنای مسئولیت پزشک بار دیگر در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ابقا شد.

تمرکز این کتاب مطالعه و بررسی تطبیقی قوانین و رویه قضایی دو کشور ایران و فرانسه در زمینه مسئولیت پزشک با هدف روشن شدن نقاط ضعف ، قوت، ابهامات و ایرادات موجود در قوانین داخلی و ارائه راهکارهای حقوقی مناسب جهت تحقق هر چه بیشتر عدالت و رفع مشکلات موجود در این زمینه می‌باشد.

این کتاب که در سه فصل تحت عناوین : فصل اول-مفهوم شناسی مسئولیت پزشک ، سابقه تاریخی و انواع آن ، فصل دوم- مسئولیت پزشک در حقوق ایران و فرانسه، فصل سوم-تحولات و نوآوری‌ها در زمینه قوانین مسئولیت پزشک ، مرهون زحمات بی دریغ استاد ارجمند و فاضل جناب اقای دکتر حسن فرهودی نیا می‌باشد که با دقت فراوان و صمیمانه ما را یاری رساندند مراتب سپاس و احترام خود را به پیشگاه ایشان ابراز می‌نماییم.