قوانین موضوعه ایران در آیینه قرآن

قرآن کریم به عنوان واپسین کتاب آسمانی بر انسان‌ها از جانب پروردگار جهانیان نازل گردید. این کتاب هم-چنان که خداوند می‌فرماید کاملترین کتاب آسمانی است. هم جنبه‌های اخلاقی و تربیتی را به عنوان یک متن دینی در خود جای داده و هم از جنبه‌های اجتماعی زندگی انسان غافل نمانده است. در آغاز که مسلمین در شهر مکه سکونت داشتند به جنبه‌های اخلاقی و اصول و فروع دین پرداخته و سوره‌های مکی عموماً حاوی این مسائل اند و پس از هجرت نبی مکرم اسلام (ص) به همراه مسلمین به شهر مدینه و تشکیل حکومت اسلامی، قرآن کریم علاوه بر تأکید بر جنبه‌های اخلاقی، احکام زندگی اجتماعی مانند روابط اقتصادی افراد، روابط شخصی افراد، جایگاه حکومت در زندگی افراد جامعه، و جرایم و مجازات‌ها را بیان نموده است. نظام حقوقی کشور ما نیز که مبتنی بر تعالیم دین مبین اسلام می‏باشد و قوانین و مقررات آن از این دین الهی نشأت گرفته از آیات مبارک قرآن در تدوین قوانین بهره جسته است. به گونه‌ای که یا ترجمه آیات به صورت مستقیم در قوانین و مقررات به کار رفته و یا به صورت غیر مستقیم از این متن متعالی استفاده شده است. برخی از آیات قرآن، مستقیماً حکم حقوقی را انشا نموده‌اند و برخی دیگر از قوانین از تفاسیر این کتاب آسمانی برداشت شده اند. لذا در این کتاب سعی نمودیم که ابتدا آیه حاوی حکم و سپس قانون یا مقرره حقوقی را در ذیل آن ذکر نماییم. این کار دسترسی به آیات و قوانین مرتبط را بسیار آسان‌تر می‌کند. در این کتاب از سوره‌های مبارکه بقره، آل‏عمران، نسا، مائده، انعام، اعراف، انفال،، توبه، هود، یوسف، نحل، اسرا، کهف، طه، انبیا، حج، مومنون، نور، فرقان، قصص، احزاب، ص، غافر، شوری، حجرات، رحمان، طلاق، ملک، مزمل، مطففین و ماعون استفاده شده است.

قوانین و مقرراتی که از این آیات برداشت می‏شود عبارتند از: آیین‏نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور، آیین‏نامه نحوه جذب و گزینش و کارآموزی داوطلبان  تصدی امر قضا  و استخدام قضات، دستورالعمل اجرای مراسم لعان، قانون آیین دادرسی کیفری، قانون آیین دادرسی مدنی، قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم: ماده واحده، قانون اساسی، قانون امور حسبی، قانون بیمه، قانون تجارت، قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس ارتشا و کلاهبرداری، قانون تشکیلات، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و  انتخاب شهرداران، قانون تعزیرات حکومتی، قانون توزیع عادلانه آب، قانون ثبت اسناد و املاک، قانون حمایت از خانواده مصوب 1353 (موادی که به موجب قانون جدید نسخ نشده است) قانون حمایت از خانواده مصوب 1391، قانون روابط موجر و مستاجر  مصوب 1356، قانون شکار و صید، قانون مجازات اسلامی، قانون مدنی، قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن، قانون معادن و قانون نظارت بر صید و ذبح.

نظر به این‌که قرآن مجید مبنای کار بوده از ترتیب سوره‌های قرآن برای ذکر آیه‌های حاوی قوانین استفاده شده است. برای سهولت دسترسی به این کتاب سه فهرست تدوین شده است. نخست فهرست آیات که هر آیه و صفحه آن درج گردیده است. دوم فهرست موضوعی که موضوعات به همراه صفحات آن درج شده است و سرانجام فهرست قوانین که در آن قوانین و مقررات به کار رفته در کتاب به همراه شماره مواد آن‌ها با ذکر صفحات کتاب در آن ذکر شده است.