تعهد به پرداخت مهریه توسط شخص غیر از زوج

مهریه یا صداق، مالی است که در اثر عقد نکاح، زن مالک آن، و مرد مکلف به پرداخت آن به زن می باشد. از آنجا که قانون مدنی ایران در مواد مربوط به مهریه، حکم تعهد به پرداخت مهریه توسط شخص ثالث را مشخص نکرده لذا این سوال به وجود می آید که آیا اصولا چنین تعهدی صحیح است یا خیر و در صورت صحیح بودن چه آثار و ضمانت های اجرایی دارد؟

در این کتاب بحث شده است که شخص ثالث غیر از زوج نیز می‌تواند مال خود را به عنوان مهریه قرار دهد یا به پرداخت مهریه متعهد گردد. تعهد ثالث ممکن است در قالب شرط ضمن عقد نکاح، متبلور و یا به صورت قراردادی جداگانه مطرح شود که بدون شک در هر دو صورت، رضایت ثالث و طرفین عقد، از شرایط اساسی آن است. تعهد ثالث به پرداخت مهریه در بردارنده آثار فقهی و حقوقی متعددی است، از جمله اینکه در صورتی که قبل از نزدیکی بین زوجین طلاق واقع شود؛ ثالث نیز همانند زوج موظف به پرداخت نصف مهر المسمی می­باشد. و همچنین اگر نکاح به دلیل فوت یکی از زوجین منحل شود؛ فوت قبل از وقوع مباشرت حادث شود؛ تأثیری در تعهد ثالث نخواهد داشت و وی به تأدیه کل مهریه ملزم خواهد شد. در بحث حق حبس نیز در صورتی که ثالث به پرداخت مهریه متعهد گردد؛ به دلیل استثنایی بودن حق حبس، زوجه از حق حبس برخوردار نیست. همچنین  بین تعهد ثالث به پرداخت مهر از حیث آثار با زمانی که زوج متعهد به تادیه مهر است شباهت هایی وجود دارد، اما در موارد انحلال نکاح و ضمانت اجراها تفاوت هایی مشاهده می­گردد که در این کتاب به بررسی این تفاوت ها از منظر فقه امامیه با تاکید بر حقوق ایران پرداخته می­شود.