مسئولیت مدنی جلد اول

امروزه مسئولیت مدنی از مهمترین مباحث حقوقی مدنی محسوب می‌گردد. اهمیت این شاخه از حقوق به حدی است که در مقاطع تحصیلات تکمیلی رشته حقوق به عنوان درسی مجزا از حقوق مدنی ارائه می‌گردد. برخلاف مباحث حقوق قراردادها که متضمن قواعد منسجمی است که راهنمای حل مسائل حقوقی است در مباحث مسئولیت مدنی به لحاظ تنوع موضوعات و شاید جدید بودن این رشته قواعد و چهارچوب خاصی برای حل همه مسائل مسئولیت مدنی وجود ندارد و در هر دعوای مسئولیت مدنی محاکم براساس عدالت و انصاف مبادرت به صدور حکم می‌نمایند، اگرچه در دکترین حقوقی کشورها تلاش‌هایی برای تعیین قواعد این رشته از جمله در زمینه مبانی و ارکان تحقق مسئولیت مدنی صورت گرفته است.

در حقوق ایران از یک سو قانون مدنی در مواد ۳۰۱ تا ۳۳۷ تحت عنوان در الزاماتی که بدون قرارداد حاصل می‌شود مباحث مسئولیت مدنی غیرقراردادی را مورد بحث قرار داده است بدین نحو که مواد ۳۰۱ تا ۳۰۶ به تأسی از حقوق فرانسه مواردی از قاعده دارا شدن بلاجهت از قبیل ایفاء ناروا و اداره فضولی مال غیر را مقرر کرده و در مواد ۳۰۷ تا ۳۳۷ به تأسی از فقه امامیه ضمان قهری شامل غصب، اتلاف، تسبیب و استیفاء را مورد بحث قرار داده است. از سوی دیگر قانون مسئولیت مدنی با اقتباس از مقررات اروپایی و به طور خاص قانون تعهدات سویس مباحث نوینی را در زمینه مبنای مسئولیت مدنی و اقسام ضرر در حقوق ایران مطرح نموده است. قانون مجازات اسلامی نیز به تأسی از فقه امامیه تحت عنوان موجبات ضمان وارد موضوعات این رشته گردیده است و در تحلیل مباحث این رشته می‌تواند مورد استناد و استفاده باشد که ایجاد هماهنگی میان مقررات یادشده حائز اهمیت است.

این کتاب در چهار فصل ارائه گردیده است. در فصل اول به طور مختصر مفهوم و اقسام مسئولیت مورد بحث قرار می‌گیرد. فصل دوم به موارد دارا شدن بلا جهت شامل ایفاء ناروا، اداره فضولی مال غیر، استیفاء و غصب می‌پردازد. فصل سوم به مباحث مسئولیت مدنی به معنای خاص شامل اتلاف و تسبیب، مبانی و ارکان مسئولیت مدنی اختصاص دارد و فصل چهارم و پایانی مسئولیت های خاص و مختلط و به عبارت دیگر مسئولیت های ویژه شامل مسئولیت های ناشی از فعل غیر و مسئولیت های ناشی از مالکیت مورد بحث واقع می‌شود.