مجموعه کامل قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی

پیشگفتار 15

دفتر اول: مقررات مربوط به وزارت کشور، وزارت راه و ترابرى 17
قانون تأسیس شوراى عالى هماهنگى ترافیک شهرهاى کشور 17
آیین‌نامه موضوع ماده (5) قانون تأسیس شوراى عالى هماهنگى ترافیک شهرهاى کشور 19
قانون توسعه حمل و نقل عمومى و مدیریت مصرف سوخت 21
آیین نامه اجرایى قانون توسعه حمل و نقل عمومى و مدیریت مصرف سوخت 24
آیین نامه تشکیل کمیسیون ایمنى راههاى کشور 28
دستورالعمل اجرایى اصلاح ساختار سامانه‌هاى حمل و نقل عمومى و ساماندهى حمل و نقل درون شهرى، موضوع جزء (1) بند «ب» تبصره (13) قانون بودجه سال 1385 کل کشور 32
تبصره 13 قانون بودجه سال 1386 کل کشور 45
آیین نامه اجرایى تبصره 13 قانون بودجه سال 1386 کل کشور 48
از قانون بودجه سال 1397 کل کشور 50

دفتردوم:مقررات مربوط به شهردارى تهران ـ نیروى انتظامى 52
قانون الحاق سه تبصره به بند (12) ماده (4) قانون نیروى انتظامى جمهورى اسلامى ایران مصوب 1369 52
آیین نامه اجرایى قانون الحاق سه تبصره به بند (12) ماده (4) قانون نیروى انتظامى جمهورى اسلامى ایران 1369 53
قانون نحوه رسیدگى به تخلفات و اخذ جرائم رانندگى 55
آیین‌نامه اجرائى قانون نحوه رسیدگى به تخلفات و اخذ جرائم رانندگى 68
آیین‌نامه اجرائى ماده 29 قانون رسیدگى به تخلفات رانندگى 70
آیین‌نامه اجرائى تبصره (1) ماده 15 قانون رسیدگى به تخلفات رانندگى 71
قانون وصول برخى از درآمدهاى دولت و مصرف آن در موارد معین 75
از قانون تنظیم بخشى از مقررات مالى دولت 77
آیین نامه مدیریت ایمنى حمل و نقل و سوانح رانندگى 78

دفتر سوم: مقررات مربوط به سازمان حمل و ترافیک تهران سازمان حفاظت محیط زیست 89
لایحه قانونى راجع به مجازات متخلفین 89
از اجراى مقررات طرح جدیدترافیک (مرحله سوم) 89
قانون هواى پاک 89
آیین‌نامه اجرایى ماده (7) قانون هواى پاک 102
آیین‌نامه اجرایى ماده (17) قانون هواى پاک 103
آیین‌نامه اجرایى ماده (8) قانون هواى پاک 105
آیین نامه اجرایى نحوه جلوگیرى از آلودگى صوتى 108
قانون تشدید مجازات موتور سیکلت سواران متخلف 111
آیین‌نامه اجرائى تبصره 3 ماده واحده قانون تشدید مجازات موتور سیکلت سواران متخلف 112
الحاقیه آیین‌نامه اجرائى تبصره 3 ماده واحده قانون تشدید مجازات موتورسیکلت سواران متخلف 114
اصلاح الحاقیه آیین‌نامه اجرائى تبصره 3 ماده واحده قانون تشدید مجازات موتورسیکلت سواران متخلف مصوب 21/3/ 1374 115
مجوز اخذ عوارض از موتورسیکلت‌ها در محدوده شهر تهران 115
اساسنامه سازمان حمل و نقل و ترافیک پایتخت 116
تصویب نامه در خصوص ممنوعیت شماره‌گذارى اتوبوس‌هاى شهرى مصرف کننده گازوییل سازمان حفاظت محیط زیست 124
تصویب نامه در خصوص جدول زمانى استاندارد حد مجاز آلایندگى انواع خودروهاى بنزینى، گازوئیلى، دوگانه سوز و گازسوز 125

دفتر چهارم: مقررات مربوط به اتوبوسرانى 126
قانون تأسیس شرکت اتوبوسرانى عمومى در شهرها 126
آیین‌نامه اجراى قانونى تأسیس شرکت اتوبوسرانى 127
قانون تفسیر تبصره یک ماده واحده قانون تأسیس شرکت اتوبوسرانى عمومى 129
اساسنامه شرکت واحد اتوبوسرانى تهران و حومه 130
آیین نامه معاملات شرکت واحد اتوبوسرانى تهران و حومه 136
تصویب نامه در خصوص دستورالعمل واگذارى اتوبوس و بهره‌بردارى از خطوط اتوبوسرانى شهرى و حومه به بخش غیر دولتى 147
دستورالعمل واگذارى اتوبوس و بهره‌بردارى از خطوط اتوبوسرانى شهرى و حومه شهرى به بخش غیردولتى 148
دستورالعمل نحوه تأمین و واگذارى مینى‌بوس توسط وزارت کشور به بخش غیردولتى 157
دستورالعمل نحوه واگذارى اتوبوس از وزارت کشور به اتوبوسرانى شهرها و بهره‌بردارى آن 159

دفتر پنجم: مقررات مربوط به تاکسیرانى 166
لایحه قانونى راجع به تمرکز امور مربوط به تاکسیرانى شهر تهران زیر نظر شهردارى تهران 166
قانون الحاق یک تبصره به ماده واحده قانون راجع به تمرکز امور مربوط به تاکسیرانى شهر تهران زیر نظر شهردارى تهران 166
آیین‌نامه اجرائى قانون الحاق یک تبصره به ماده واحده قانون راجع به‌تمرکز امور
مربوط به تاکسیرانى شهر تهران زیرنظر شهردارى تهران 167
تصویب نامه جایگزینى تاکسى‌هاى فرسوده 176
تعیین عوارض و تعرفه بهاى خدمات تاکسیرانى در شهر تهران 176
آیین نامه جایگزینى و امحاى تاکسى‌هاى فرسوده 177
اساسنامه سازمان تاکسیرانى شهر تهران 179

دفتر ششم: مقررات مربوط به پایانه‌هاى مسافربرى و باربرى 183
لایحه قانونى احداث ترمینالهاى مسافربرى و ممنوعیت تردد اتومبیلهاى مسافربرى بین شهرى در داخل شهر تهران 183
قانون اصلاح لایحه قانونى احداث پایانه‌هاى مسافربرى و ممنوعیت تردد اتومبیلهاى مسافربرى برون شهرى در داخل شهر تهران 184
آیین‌نامه اجرایى تبصره ماده (2) قانون اصلاح لایحه قانونى احداث پایانه‌هاى مسافربرى و ممنوعیت تردد اتومبیلهاى مسافربرى برون شهرى در داخل شهر تهران 185
آیین نامه اجرایى ماده (6) قانون اصلاح لایحه قانونى احداث پایانه‌هاى مسافربرى و ممنوعیت تردد اتومبیل‌هاى مسافربرى برون شهرى در داخل شهر تهران 188
آیین‌نامه شرایط خاص تشکیل شرکت‌هاى مسافربرى موضوع ماده (2) لایحه قانونى احداث ترمینال‌ها 193
اساسنامه سازمان ترمینالهاى مسافربرى شهردارى تهران 197
قانون مجازات متخلفین از تعرفه نرخ حمل کالا و مسافر 207
قانون الزام شرکتها و مؤسسات ترابرى جاده‌اى به استفاده از صورت وضعیت مسافرى و بارنامه 208
آیین‌نامه اجرائى موارد معافیت استفاده از اوراق صورت وضعیت مسافرى و بارنامه 211
مجوز اخذ عوارض از بارنامه‌هاى صادر شده در شهر تهران 212
آیین‌نامه حمل بار و مسافر و مدت لغو پروانه فعالیت و تعطیلى مؤسسات حمل و نقل جاده‌اى 212
مقررات منع تغییر وضعیت وسایل‌نقلیه مسافربرى و باربرى قبل از اخذ مجوز لازم 215
قانون بیمه اجتماعى رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهرى 216
آیین نامه اجرایى قانون بیمه اجتماعى رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهرى 217
قانون استفساریه در مورد قانون بیمه اجتماعى رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهرى 219
قانون تأسیس شرکت سهامى خاص پایانه‌هاى عمومى وسایل نقلیه باربرى 220
اساسنامه شرکت سهامى خاص پایانه‌هاى عمومى وسایل نقلیه باربرى 221
تصویب نامه راجع به اصلاح ماده 4 اساسنامه شرکت سهامى خاص پایانه‌هاى عمومى وسایل نقلیه باربرى 227
قانون اصلاح قانون تأسیس شرکت سهامى خاص پایانه‌هاى عمومى وسایل نقلیه باربرى 227

دفتر هفتم: مقررات مربوط به معاینه فنى خودروها 229
تصویب نامه شماره 26581/ت/22334 ه تعیین هزینه آزمایش و معاینه فنى خودروها 229
آیین‌نامه اجرایى نحوه انجام معاینه و صدور برگ معاینه‌فنى خودرو 230
تعیین بهاى خدمات انجام معاینه فنى 234
آیین نامه نحوه از رده خارج کردن خودروهاى فرسوده 235
تصویب نامه در خصوص سن فرسودگى خودروها 239
تصویب نامه استفاده از تخفیفات ترجیحى در سود بازرگانى در مقابل از رده خارج کردن خودروهاى فرسوده 239
اصلاحیه تصویب‌نامه استفاده از تخفیفات ترجیحى سود بازرگانى در مقابل از رده خارج کردن خودروهاى فرسوده 240
تصمیم نمایندگان ویژه رئیس جمهور در خصوص تخفیف ترجیحى در سود بازرگانى در ازاى گواهى اسقاط براى وانت
فرسوده پلاک شخصى 241
تصمیم نمایندگان ویژه رئیس جمهور راجع به پرداخت تسهیلات خودروهاى فرسوده توسط بانکها 242
تصمیم نمایندگان ویژه رئیس جمهور راجع به پرداخت تسهیلات بانکى در بخش توسعه ناوگان حمل و نقل عمومى 243

دفتر هشتم: مقررات‌مربوط‌به‌راهنمائى‌ورانندگى و پلیس‌راه 244
آیین نامه راهنمایى و رانندگى 244
آیین‌نامه صدور انواع گواهینامه‌هاى رانندگى 304
آیین‌نامه اجرایى آموزشگاههاى رانندگى 308
قانون استفاده اجبارى از کمربند و کلاه ایمنى 316
آیین‌نامه اجرایى قانون استفاده اجبارى از کمربند و کلاه ایمنى 317
آیین‌نامه اجرایى قانون استفاده اجبارى از کمربند و کلاه ایمنى 318
لایحه قانونى نحوه نقل و انتقالات وسایل نقلیه موتورى 319
قانون جلوگیرى از تردد موتور سیکلت‌هاى فاقد شماره راهنمائى و رانندگى 321
آیین‌نامه اجرایى قانون جلوگیرى از تردد موتور سیکلت‌هاى فاقد شماره راهنمایى و رانندگى 321
تصویب‌نامه در خصوص دریافت هزینه انتقال خودروها از محل ممنوعه به توقفگاه 323
مجوز اخذ عوارض سالیانه از وسایل نقلیه شماره‌گذارى شده در شهر تهران 324
اصلاح تصویب نامه در خصوص جریمه‌هاى تخلفات مربوط به حمل و نقل و عبور و مرور در کلیه نقاط کشور و مناطق آزاد
تجارى ـ صنعتى 325
قانون استفاده از نظر افسران راهنمائى در تصادفات وسائط نقلیه 329
قانون بیمه اجبارى خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشى از وسایل نقلیه مصوب 1395 329
مصوبه راجع به میزان سرعت مجاز انواع وسایل نقلیه در راههاى برون شهرى 348
آیین نامه اجرائى تعیین حداقل و حداکثر سرعت وسایل‌نقلیه خاص در بزرگراهها تبصره 2 ماده واحده 350
مقررات حمل و نقل بار در راهها 351
آیین نامه اجرایى حمل و نقل جاده‌اى مواد خطرناک 353
اصلاح آیین نامه اجرایى حمل و نقل جاده‌اى مواد خطرناک 362
آیین‌نامه عبور و مرور وسائط نقلیه و اشخاص در حوزه داخلى فرودگاهها 364
قانون مقررات تردد وسایل نقلیه خارجى 366
آیین‌نامه اجرایى قانون مقررات تردد وسایل نقلیه خارجى 368
ابطال تبصره 2 ماده واحده قانون تردد وسایل نقلیه خارجى مصوب 1373 و ماده 20 آیین‌نامه اجرائى قانون مذکور 373
آیین نامه چگونگى استفاده از خودروهاى دولتى 374

دفتر نهم: مقررات مربوط به حمل و نقل ریلى 382
قانون ایمنى راهها و راه آهن 382
قانون کیفر بزه‌هاى مربوط راه‌آهن 388
آیین‌نامه اجرایى تبصره 1 ماده 17 اصلاحى قانون ایمنى راهها و راه‌آهن 392
آیین‌نامه اجرایى تبصره 3 ماده 17 اصلاحى قانون ایمنى راهها و راه‌آهن 396
قانون حمایت از سامانه‌هاى حمل و نقل ریلى شهرى و حومه 399
قانون دسترسى آزاد به شبکه حمل و نقل ریلى 403
آیین‌نامه اجرایى کمیسیونهاى جلوگیرى از سوانح راه آهن 406
تصویب‌نامه مربوط به اجراى طرحهاى قطار شهرى دوگانه سوزنمودن خودروهاى سوارى و خارج کردن خودروهاى فرسوده 409
قانون تأسیس شرکت راه‌آهن شهرى تهران و حومه 410
لایحه قانونى اصلاح قانون تأسیس شرکت راه‌آهن شهرى تهران و حومه 411
تصویب‌نامه در مورد انتزاع شرک راه‌آهن شهرى تهران و حومه (مترو) از وزارت کشور و واگذارى آن به شهردارى تهران 412
اساسنامه شرکت راه آهن شهرى تهران و حومه مترو 413
اساسنامه شرکت مادر تخصصى قطار شهرى کشور 418

دفتر دهم: مقررات مربوط به جرائم ناشى از تخلفات رانندگى 426
قوانین و مقررات کیفرى در ارتباط با جرایم ناشى از تخلفات رانندگى 426
طرح قانونى مربوط به تشدید مجازات رانندگان متخلف 426
موادى از قانون مجازات اسلامى مصوب 1392 در ارتباط با جرائم ناشى از تخلفات رانندگى و تصادفات وسایل نقلیه 426
از قانون وصول برخى از درآمدهاى دولت و مصرف آن در موارد معین 438
قانون مجازات خوددارى از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانى 438
آیین‌نامه اجرائى قانون مجازات خوددارى از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانى 439
قانون ممنوعیت بازداشت کسانى که مصدومین را به مراکز درمانى منتقل مى‌نمایند 440
ماده 30 قانون مبارزه با مواد مخدر 441
مواد 377 تا 394 (باب هشتم ـ قرارداد حمل و نقل) 441
قانون تجارت 441
قانون رسیدگى فورى به خسارات ناشیه از تصادفات رانندگى به‌وسیله نقلیه موتورى 444
قانون مجازات عاملین متخلف در امر حمل‌ونقل کالا 444

دفتر یازدهم: سایر قوانین و مقررات مربوطه 446
آیین‌نامه راهنمایى و رانندگى مناطق آزاد تجارى ـ صنعتى جمهورى اسلامى ایران 446
قانون مسئولیت مدنى 469
قانون الحاق ایران به کنوانسیون عبور و مرور در جاده‌ها و کنوانسیون مربوط به علائم راهها 472
کنوانسیون راجع به ترافیک راهها 472
کنوانسیون راجع به علائم راهها 531
قانون الحاق دولت جمهورى اسلامى ایران به کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین‌المللى کالا از طریق جاده و پروتکل اصلاحى آن 581
کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین‌المللى کالا از طریق جاده 581
آیین‌نامه ضوابط فنى واردات خودرو 603
قانون مستثنى شدن ماشین آلات، خودروهاى اهدایى و قطعات و لوازم مربوط به آنها از شمول تبصره 17 ماده واحده قانون چگونگى محاسبه و وصول حقوق گمرکى، سود بازرگانى و مالیات انواع خودرو، ماشین آلات راهسازى وارداتى و ساخت داخل و قطعات آنها 608
اصلاحیه تعرفه عوارض صدور گواهینامه رانندگى در تهران 609
اصلاحیه مصوبه تعرفه عوارض نقل و انتقال خودرو در شهر تهران 609
آیین‌نامه هماهنگى اقدامات عمرانى مؤسساتى که خدمات آنها در داخل شهرهاو محدوده روستاها مستلزم حفارى معابر و احداث تأسیسات مى‌باشد 610
دستورالعمل تشکیل شوراهاى حل اختلاف ویژه امور راهنمایى و رانندگى 614

دفتردوازدهم: آراى وحدت رویه و آراى اصرارى دیوان عالى کشور در ارتباط با تصادفات رانندگى 621
آراء وحدت رویه دیوان عالى کشور 621
محرومیت از حق تصدى وسایل موتورى به جاى محرومیت از حق رانندگى از موجبات نقض نیست 621
محرومیت از حق رانندگى مجازات تکمیلى محسوب و قابل تعلیق است. 622
قابل گذشت بودن ایراد صدمه بدنى در جرائم رانندگى موضوع ماده 4 قانون تشدید مجازات رانندگان 625
محرومیت از حق رانندگى از شمول تبصره ماده 19 قانون مجازات عمومى اصلاحى خارج است 628
قتل غیرعمد ناشى از تصادفات رانندگى به لحاظ تخلف مقتول 630
تبدیل حبس به جزاى نقدى در جرایم رانندگى و در مرحله تجدیدنظر 632
عدم تفکیک بین دیه و مجازات تعزیرى در جرائم رانندگى 634
قتل غیرعمد در جرائم رانندگى و تأثیر گذشت اولیاء دم 636
عدم شمول قانون تعزیرات به قتل غیرعمد ناشى از جرائم رانندگى قبل از تصویب قانون تعزیرات 639
قتل غیرعمدى در اثر بى‌احتیاطى در رانندگى وسیله نقلیه موتورى بدون داشتن پروانه رانندگى 641
غرفه‌هاى پایانه‌هاى مسافربرى از شمول قانون روابط موجر و مستأجر 644

دفتر سیزدهم: آراء دیوان عدالت ادارى در ارتباط با وسایل نقلیه و مقررات حمل و نقل 646
درجه داران راهنمایى و رانندگى حق صدور قبض جریمه ندارند 646
ابطال مجوز صدور برگ جریمه تخلفات رانندگى توسط درجه داران راهنمایى و رانندگى 646
ابطال آیین‌نامه اجرایى تبصره ماده6 قانون نحوه‌جلوگیرى از آلودگى هوا 650
ابطال دستورالعمل مربوط به حمل خودرو با جرثقیل هنگام حضور راننده و الزام جهت حضور در کلاس آموزش و اخذ گواهینامه در محلهاى ایستادن ممنوع همراه با تابلوى حمل با جرثقیل 651
ابطال تبصره یک ماده 3 آیین‌نامه اجرایى قانون اصلاح لایحه قانونى احداث ترمینالهاى مسافربرى و ممنوعیت تردد اتومبیلهاى مسافربرى بین شهرى داخل شهر تهران 654
ابطال بندهاى ج، و، ط ماده 4 آیین نامه شرایط خاص تشکیل شرکتهاى مسافربرى مصوب 16/5/67 شهردارى تهران 655
لغو بخشنامه شماره 60/09/703/8/0 مورخ 19/4/64 فرماندهى پلیس‌راه ژاندارمرى جمهورى اسلامى ایران راجع به ممنوعیت رانندگى اتوبوس بین شهرى به لحاظ مغایرت با اصل 28 قانون اساسى جمهورى‌اسلامى ایران. 656
ابطال بخشنامه شماره 1/179/01/402 مورخ 11/4/1379 اداره کل قوانین و امور حقوقى نیروى انتظامى ایران مبنى بر تفتیش و بازرسى خودروها در غیر جرائم مشهود بدون کسب اجازه مخصوص از مقام قضایى 656
ابطال بخشنامه شماره 8213/898 مورخ 5/8/1378 و 9588/828 مورخ 10/9/1378 شرکت ملى پخش فرآورده‌هاى نفتى ایران مشعر بر برخوردارى شرکتهاى تجارى تولید کننده از نصب کیت گازسوزى روى خودروهاى پلاک شخصى و دولتى 657
ابطال تبصره ماده 7 آیین نامه اجرایى تبصره 3 قانون تشدید مجازات موتورسیکلت سواران 658
ابطال تصمیم شرکت بیمه ایران دایر بر اخذ تعهدنامه از متقاضیان بیمه شخص ثالث 660
ابطال مصوبه شوراى اسلامى شهر تهران 662
موضوع استفاده اختصاصى از حاشیه معابر و خیابانها 662
هیأت عمومى دیوان عدالت ادارى در خصوص تسرى ندادن قانون تمرکز امور مربوط به تاکسیرانى به مؤسسات اتومبیل کرایه 663
در خصوص ابطال مواد 6، 12 و 13 آئین نامه حمل بار و مسافر 664
ابطال ماده 12 آیین‌نامه حمل بار و مسافر و مدت لغو پروانه فعالیت و تعطیلى مؤسسات حمل و نقل جاده‌اى 665


دفتر چهاردهم: نظرات اداره حقوقى قوه قضائیه در ارتباط با جرائم و تخلفات رانندگى 668

دفتر پانزدهم: نظرات اداره حقوقى ریاست جمهورى نظرات اداره حقوقى ریاست جمهورى 697

ویژگیهاى فنى معابر، مفاهیم رنگ، شکل و اندازه علائم عبور و مرور 700