1- شروط ضمن عقد
2- ماهیت شرط ضمن عقد و ارتباط شرط با عقد
3- ماهیت شرط ضمن عقد
4- ارتباط شرط با عقد
5- تعریف و تفکیک شرط مصصح و شرط ضمنی و شرط الحاقی
6- ماهیت و وضعیت حقوقی شروط چهارگانه مصرح، تبانی، ضمنی و الحاقی
7- تحلیل و نتیجه اتصال شرط به عقد
8- اقسام شرط ضمن عقد
9- شرط صفت
10-...
آنچه تحت عنوان شروط ضمن عقد و جلد چهارم از تألیفات حقوق مدنى شادروان دکتر مهدى شهیدى به چاپ رسیده است، آخرین اثر آن حقوقدان نامآور است. هر چند دست اجل مهلت نداد که مطلب این جلد از تالیفات ایشان به پایان برسد، اما دریغم آمد آنچه را که در آخرین ماههاى حیات از آن دانشمند گرانمایه به جاى مانده بود، چون یادگار عزیزى، فقط براى خود نگاه دارم. اشتیاق دانشجویان عزیز که قلب و روح دکتر همواره با ایشان بود و علاقه سایر دوستان و دانش پژوهان گرامى مرا بر آن داشت که نوشتههاى استاد در خصوص شروط ضمن عقد را به چاپ رسانده و آن را به عنوان یادگارى گرانبها به جویندگان علم و پویندگان راه دادگرى و عدالت بسپارم.
مطالب این جلد تا پایان شماره 26 به انضمام بحثهاى تفصیلى مربوط نوشتههاى دکتر است و در عین حال که نیمه تمام مانده، آنچه که هست مملو از مطالب ارزشمند با شیوایى بیان، قدرت استدلال و طرح مسائل ظریف حقوقى به سبک و سیاق استاد است. اما، براى اینکه مطالب مربوط به شروط ضمن عقد نیمه تمام رها نشود، تصمیم گرفتم آن را کامل کنم. انجام این کار براى من بسیار دشوار بود؛ زیرا، نمىخواستم از خود چیزى بنویسم و از طرفى مىخواستم آنچه نوشته مىشود شایستگى پیوستن به نوشتههاى دکتر را داشته باشد. این بود که تصمیم گرفتم از نوشتههاى خود ایشان کمک بگیرم.
سایر تألیفات استاد را مطالعه کردم. از نوارهاى سخنرانى، مقالهها، دستنوشتهها و یادداشتهاى ایشان آنچه را که مربوط به مطالب این کتاب مىشد، استخراجنمودم و خوشحالم که به کمک آنچه از خود ایشان بود، کتاب را انسجام بخشیدم. اما، به دلیل اینکه در بحثهاى تفصیلى، مطالب دقیق و ظریفى مطرح مىشد که خاص خوددکتربود، پس از آخرین بحث تفصیلى ایشان، دیگر مطلبى تحت این عنوان در این جلد دیده نمىشود.
به شیوه آن استاد در انتهاى مطالب، مسائل امتحانى مربوط را جاى دادم. مسائل مذکور براى امتحانات داخلى دورههاى کارشناسى و کارشناسى ارشد و دکترى دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتى و آزمونهاى ورودى دورههاى کارشناسى ارشد و دکترى دانشگاهها و کانون وکلاى دادگسترى مرکز طرح گردیده و هر یک به نحوى با شروط ضمن عقد مربوط مىشود. پاسخهاى مسائل کلا توسط خود دکتر تهیه شده بود که از این نظر بسیار ارزشمند است و در هر یک از آنها مطالب و مسائل بسیار دقیق حقوقى مورد بحث قرار گرفته است.
دکتر شهیدى متخصص طرح سؤالات استدلالى بود. هدف وى از طرح اینگونه سؤالات تقویت قدرت استنباط و استدلال دانشجو بود و هرگز نمىتوان موفقیت و نقش او را در این امر مهم انکار نمود.
مسائل مربوط به شروط ضمن عقد با توجه به نقش کاربردى و اهمیت آن در قراردادهاى منعقد بین افراد نه تنها از نظر تئورى، بلکه از نظر عملى نیز حائز اهمیت است که در مسائل مذکور در این جلد، ظریفترین و دقیقترین مطالب مربوط به شروط ضمن عقد درج شده، بدون اینکه مسئله و مطلبى تکرارى باشد. براى توضیح بیشتر در خصوص این مسائل قول ایشان را در کتاب آثار قراردادها و تعهدات در مورد مسائل امتحانى عینآ نقل مىکنم: «با اینکه برخى از این مسائل به انگیزه جامع بودن مطالب گوناگون درسى، براى آزمایش، در بردارنده مطالب مربوط به مباحث و بخشهاى مختلف حقوق مدنى است که پارهاى از آنها مستقیمآ با مطالب مجلدات دیگر مرتبط است، لیکن براى اینکه این مطالب نیز بىپاسخ نمانده باشد، پاسخ این مطالب نیز ضمن بیان پاسخ به قسمتهاى مرتبط با مطالب این جلد، بیان گردیده که مفید است و دانشجویان و دانش پژوهان محترم را به مطالعه آنها نیز دعوت مىکنیم.»
در تمام مدتى که به کار تهیه و تنظیم این نوشته مشغول بودم و بخصوص هنگامى که مطالب و استدلالهاى دقیق و ظریف و محکم ایشان را باز مىخواندم یا صداى گرم و نوازشگر وى را در نوارهاى مختلف مىشنیدم که با حرارت و عشق، مسائل و مطالب حقوقى را بیان مىکرد و به سوالات پاسخ مىداد، یک لحظه حسرت فراق از یار و یاور زندگى و استاد همیشگى ام مرا رها نکرد و این حسرت تا زندهام با من خواهد بود. در عین حال آنچه از او به جا مانده، جز نام نیک و بزرگى و افتخار نیست و همه اینها به ما یادآورى مىکند که «دکتر شهیدى جاودانه است».