به سوی جوامع دانش محور

گزارش جهانى یونسکو تحت عنوان «به سوى جوامع دانش محور» حاصل تلاش گروهى از متخصصان و کارشناسان یونسکو است. این گزارش جهانى با این هدف که بحث‌ها و محورهاى مختلف جوامع دانش محور بتواند در دسترس اساتید، پژوهشگران، دانشجویان و سیاست گذاران قرار گیرد ترجمه و منتشر شده است. امید است که چنین باشد.

در این گزارش تکامل و یا تحول جوامع اطلاعاتى به جوامع دانش محور مورد توجه قرار گرفته و سپس اصطلاحاتى چون جوامع شبکه‌اى و جوامع یادگیرنده را توضیح مى‌دهد. آموزش مادام العمر، آینده آموزش عالى، انقلاب پژوهشى، عمومى‌نمودن علم، امنیت انسانى در جوامع دانش محور، دانش محلّى و بومى‌و تنوع زبانى و چگونگى مشارکت در جوامع دانش محور از موضوعاتى است که در این گزارش به تفصیل شرح داده شده است.

از دیدگاه یونسکو صرف استفاده از تکنولوژى هاى ارتباطى و اطلاعاتى نمى‌تواند بیانگر عملکرد خوب جوامع دانش محور باشد. بلکه اشتراک دانش، کم شدن شکاف دیجیتال، همکارى‌هاى جنوب ـ جنوب و همکارى‌هاى شمال ـ جنوب و کاربست اخلاق مبتنى بر آزادى و مسئولیت از پیش نیازهاى رسیدن به جوامع دانش محور است.

این گزارش هم نویدبخش است و هم نگران کننده. از آن جهت که چشم‌انداز جدیدى از بهره‌مندى و استفاده از تکنولوژى‌هاى جدید براى توسعه پایدار و انسانى را تصویر مى‌کشد نویدبخش است. اما از آن منظر که موانع و چالش‌هاى عمده و ریسک‌هایى در این راه وجود دارد نگران کننده است.

بر خود لازم مى‌دانم از دفتر منطقه‌اى یونسکو در تهران و مدیر آن جناب آقاى چونلى هان به خاطر حمایت و مساعدت لازم براى ترجمه و انتشار این کتاب تشکر نمایم.