کتاب المکاسب «کتاب البیع» (معاطات)

شیخ مرتضى بن محمد امین انصارى در سال 1214 ه  .ق. در شهر دزفول در خانواده علم و ادب دیده به جهان گشود و در طول 67 سال عمر پربرکتش منشأ بسیارى از خدمات بزرگ به جهان اسلام گردید.

وى در سال 1232 ه  .ق. به عتبات عالیات سفر کرده و در آنجا از محضر اساتید بزرگى چون سید محمد مجاهد و شریف العلماء و شیخ موسى کاشف الغطاء و دیگر دانشمندان آن عصر بهره‌ها برد. از جمله نتایج کوششهاى این بزرگ مرد عالم تشیع، مکتب علمى شیخ است که در اواسط قرن سیزدهم تا اوایل قرن چهاردهم پرورش دهنده اندیشمندان معروفى است که شمار آنها از 500 تا 3000 نفر در کتب رجالى و تاریخى ثبت کرده‌اند، از جمله آنها مى‌توان به آخوند خراسانى (1329 ه  ق)، سید جمال الدین اسد آبادى (1254 ـ 1314 ه  .ق)، میرزا حبیب اللّه رشتى (1234 ـ  1312 ه  ق) و دیگر بزرگان نام برد. شیخ همچنین پس از مرجعیت آیت اللّه شیخ محمد حسن نجفى (صاحب جواهر)، مرجعیت و زعامت دینى عامه و ریاست و اداره حوزه علمیه نجف را از سال 1266 تا 1281 به مدت 15 سال بر عهده داشت.

کتاب مکاسب شیخ، که یکى از گرانبهاترین کتب فقهى است، سالهاست که در حوزه‌هاى علمیه و در سطوح عالیه، تدریس مى‌شود و مشتمل بر سه قسمت مکاسب محرمه، بیع و خیارات مى‌باشد. مبحث معاطات از بخش بیع کتاب مکاسب، یکى از مباحث مهم و بسیار دقیق این کتاب است که به صورتى کامل و جامع توسط شیخ بیان شده است. ضرورت پرداخت به موضوع معاطات در زندگى امروزه با رجوع به متن پژوهشى و دقیق این کتاب، همواره به طرح مسائل جدید و ایده‌هاى ابتکارى کمک زیادى خواهد کرد. در این کتاب نیز همانند کتاب شروط المتعاقدین پرهیز از تکلیف گویى و ایجاد زبانى ساده که فهم دانشجو و طلبه را دچار سردرگمى نکند و توضیح معانى بعضى از لغات در درون پرانتز و همچنین راهنمایى خواننده جهت آشنایى با افراد مختلف و کتابهاى آنها از اهداف کتاب حاضر مى‌باشد.