1- کلیات حقوق تطبیقی
2- تعدد نظام های حقوقی
3- نظام حقوقی رومی - ژرمنی
4- نظام حقوقی کامن لو
در جهان امروز نظامهاى بزرگ حقوقى متعددى حاکم بر روابط حقوقى انسانهاست. براى پایهگذارى یک رژیم حقوقى منسجم و هماهنگ با تحولات فزایندهاى عصر جدید باید با حفظ اصالت حقوق ملى بر اساس مذهب، فرهنگ و تمدن مرزها را به روى اندیشههاى تازهى حقوقى گشود. باید نظامهاى حقوقى معاصر را ارزیابى نمود و راهحلهاى حقوقى دیگران را آزمود و از تجربیات موفق استفاده نمود. براى توسعهى نظام حقوقى باید با مطالعهى سیستمهاى حقوقى دیگر کشورها به زمینههاى جدید دست یافت. براى پاسخگویى و رسیدن به این مهم، حقوق تطبیقى که از آغاز قرن بیستم به عنوان یکى از شاخههاى اصلى علم حقوق ظهور نموده اصلىترین نقش را دارد. حقوق تطبیقى نماد تلاشى است که در جهت تجدید معناى جهانى علوم حقوقى به عمل مىآید و علمى است که کاربرد جهانى دارد.
درس حقوق تطبیقى و یا نظامهاى حقوقى معاصر که امروزه یکى از رشتههاى مورد مطالعهى کلیهى دانشکدههاى حقوق مىباشد، به منظور دستیابى دانشجویان حقوق به آگاهىهاى کلى و مقدماتى از نظامهاى بزرگ حقوقى معاصر در راستاى مطالعهى تطبیقى پیشرفته برنامهریزى شده و از این جهت درسى بنیادى است.
با اذعان به تلاش پیشگامان این رشته از حقوق و ارائهى آثارى ارزشمند در این زمینه، کتاب حاضر با هدف متنوعتر و غنىتر کردن منابع موجود دربارهى حقوق تطبیقى نگاشته شده است.
مؤلف که خود سالهاى متمادى این درس را در دانشگاههاى مختلف تدریس کرده، این کتاب را با رعایت استانداردهاى آموزشى از جمله تنظیم اهداف کلى، هدفهاى رفتارى و خودآزمایى در پایان هر مبحث به عنوان منبع اصلى درس حقوق تطبیقى تدوین نموده است. در این کتاب تلاش شده است که با توجه به محدودیت واحدهاى این درس و با تجدیدنظر منطقى در سرفصل درس حقوق تطبیقى اعلامى از سوى شوراى عالى برنامهریزى وزارت علوم، تحقیقات و فناورى، که چند دهه از آن مىگذرد، تنها دو نظام بزرگ حقوقى معاصر؛ یعنى، رومى ـ ژرمنى و کامن لو و نیز سیستم حقوقى دو کشور فرانسه، به عنوان یکى از کشورهاى مهم رومى ـ ژرمنى و انگلیس، به عنوان خاستگاه و منشأ کامن لو بررسى گردد. زیرا اولاً، حقوق سوسیالیست امروزه با توجه به فروپاشى اتحاد جماهیر شوروى جایگاه و اهمیت خود را از دست داده است و ضرورتى براى تدریس آن وجود ندارد. ثانیاً، از آنجایى که دانشجویان حقوق در ایران با حقوق اسلام آشنایى دارند، از بررسى این نظام صرف نظر شده است.
بدون تردید پژوهش، نگارش و انتشار این اثر مرهون همکارى و ترغیب علم دوستان بسیارى است. پاداش معنوى این اثر را به محضر جناب استاد مکرمى که نخستین آموزگارم در این علم بوده است و بهرهى فراوانى از او بردهام تقدیم مىدارم. در پایان لازم مىدانم از همسر ارجمندم و نیز از فرزند عزیزم به خاطر همکارى و همراهى با اینجانب تشکر و قدردانى نمایم.
بىگمان در این اثر، مطالب قابل نقد یافت شدنى است که نگارنده با اذعان به نقص کار خود، از صاحبنظران امید ارشاد و راهنمایى دارد.