حالت ضرورت و دفاع مشروع «مطالعه تطبیقی ادله، مبانی و شرایط»

چکیده 8
مقدمه 9
فصل اول:جرم، مسؤولیت کیفری و عوامل مانع آن 11
مبحث اول: جرم و مسؤولیت کیفری 14
گفتار اول: جرم و واکنش به آن در گذر زمان 15
بند اول: ماهیت جرم در حقوق اسلام 18
بند دوم: ماهیت جرم در حقوق عرفی 20
گفتار دوم: مسؤولیت کیفری و ارکان آن 24
بند اول: مسؤولیت کیفری 24
بند دوم: ارکان مسؤولیت کیفری 26
مبحث دوم: عوامل مانع مسؤولیت کیفری 37
گفتار اول: عوامل رافع مسؤولیت کیفری 37
گفتار دوم: عوامل موجهه جرم 38
فصل دوم:حالت ضرورت،ارکان،ادلّه و مبانی 43
مبحث اول: شناخت حالت ضرورت......................................................................................45
گفتار اول: معنای لغوی 45
گفتار دوم: معنای اصطلاحی 46
گفتار سوم: رابطه حالت ضرورت با اضطرار 50
گفتار چهارم: حالت ضرورت در حقوق مدنی 52
مبحث دوم: موضوع مورد حمایت در حالت ضرورت 54
مبحث سوم: ارکان حالت ضرورت 59
گفتار اول: خطر 59
بند اول: فوریت خطر 61
بند دوم: وجود خطر شدید 62
بند سوم: عدم خطای مرتکب در ایجاد خطر 64
گفتار دوم: اقدام مضطر و شرایط آن 66
بند اول: انحصار راه چاره در ارتکاب رفتار مجرمانه 66
بند دوم: نداشتن وظیفه مقابله با خطر 67
بند سوم: رعایت شرط تناسب 69
مبحث چهارم: آثار حالت ضرورت 72
مبحث پنجم: ادلّه و مبانی مشروعیت ارتکاب جرم در حالت ضرورت 75
گفتار اول: ادلّه¬ی مشروعیت ارتکاب جرم در حالت ضرورت 76
بند اول: آیات 76
بند دوم: روایات 81
بند سوم: اجماع 84
بند چهارم: عقل 84
گفتار دوم: مبانی تجویز شرعی ارتکاب جرم در حالت ضرورت 84
گفتار سوم: مبانی تجویز اقدام مضطر در حقوق عرفی 87
بند اول: رویکرد «فاعل محور» 88
بند دوم: رویکرد «نتیجه محور» 90
مبحث ششم: مقایسه مبنایی حالت ضرورت و عوامل مشابه 91
گفتار اول: مقایسه حالت ضرورت و اکراه 91
گفتار دوم: مقایسه¬ی حالت ضرورت با اجبار 94
فصل سوم:دفاع مشروع،ارکان،ادلّه و مبانی 103
مبحث اول: تعریف دفاع مشروع 106
مبحث دوم: موضوع مورد حمایت در دفاع مشروع 107
مبحث دوم: ارکان دفاع مشروع 113
گفتار اول: تجاوز و شرایط آن 113
بند اول: غیرقانونی بودن تجاوز 114
بند دوم: قریب الوقوع یا فعلی بودن تجاوز 115
بند سوم: واقعی بودن تهدید 118
بند چهارم: انسان بودن عامل تهدید 120
گفتار دوم: دفاع و شرایط آن 120
بند اول: ضرورت دفاع 121
بند دوم: تناسب بین دفاع و تجاوز 124
بند سوم: جهت دفاع 127
مبحث سوم: آثار دفاع مشروع 127
مبحث چهارم: ادلّه و مبانی دفاع مشروع 130
گفتار اول: ادلّه دفاع مشروع 130
بند اول: آیات 130
بند دوم: روایات 132
گفتار دوم: مبانی دفاع مشروع 133
بند اول: رویکرد های ناظر به عمل دفاعی 133
بند دوم: رویکردهای ناظر به فعل مهاجم 136
بند سوم: رویکردهای ناظر به دفاع و اجتماع 139
بند چهارم: دیدگاه مختار؛ نظریه کرامت انسانی و مقتضیات آن 142
فصل چهارم:رابطه دفاع مشروع با حالت ضرورت 145
مبحث اول: همگراییها 147
گفتار اول: همگرایی در مبانی 147
گفتار دوم: همگرایی در ارکان، شرایط و آثار 152
مبحث دوم: واگراییها 153
گفتار اول: واگرایی در مبانی 153
گفتار دوم: واگرایی در ارکان، شرایط و آثار 154
فهرست منابع و مآخذ 158