تفسیر قضایی و نقد قانون حمایت خانواده مصوب 1391

دادگاه های تجدیدنظر استان تهران به لحاظ کیفیت و اهمیت پرونده های مورد رسیدگی مرجع عالی دادرسی هستند. گواه این مدعا آراء صادره در همه حوزه های حقوقی، کیفری، خانواده و امور حسبی است. اما از آنجا که قضات به لحاظ حجم کاری زیاد فرصت بیان عقاید علمی ندارند نظرات با ارزش علمی و کاربردی آنان در میان پرونده ها بایگانی می شود که خسران بزرگی برای علم حقوق است. رویه های قضایی معمولا در دانشکده های حقوق و رشته های مربوط به آن بررسی نمی شوند وکتب معدودی که در سال های اخیر به چاپ و نشر آراء قضایی اختصاص یافته اند جزء منابع درسی نیستند. دروس شکلی آیین دادرسی مدنی و اجرای احکام مدنی در دوره های کارشناسی ارشد و دکتری از دروس اختیاری محسوب می شوند، در حالی که حقوق شکلی تضمین رسیدن به حق بیان شده در حقوق ماهوی است. با توجه به اینکه رویه قضایی و مباحث مربوط به آن مکمل مباحث نظری در علم حقوق است ضرورت بحث رویه قضایی را ایجاد می کند. اختلاف نظر دادگاه ها در خصوص راه حل حقوقی دعاوی طرح شده امر طبیعی است، نتیجه اختلاف نظرها تضارب آراء، صدور احکام متقن و مستحکم راجع به دعاوی است .

از زمانی که جناب آقای دکتر حسین لطفی به عنوان سرپرست دادگاه های تجدیدنظر استان تهران منصوب شده اند برگزاری نشست های علمی برای بیان و ثبت دیدگاه های قضات رونق و توسعه بیشتری یافته است. و با حمایت های ایشان گروههای تخصصی در زمینه های حقوقی و کیفری شکل گرفته اند.

در گروه علمی حقوق خصوصی آقای سیدابراهیم حسینی دستجردی به عنوان رئیس و حمیدرضا محمدباقری به سمت نایب رئیس و محمد رضا طاهری به عنوان دبیر دوم انتخاب شدند .

جلسات از اردیبهشت ماه 1391 شروع شده اند و دیدگاه ها در موضوعات مختلف حقوقی ارائه و ثبت شده اند که به مرور عرضه خواهد شد این مجموعه در گروه علمی حقوق خصوصی مربوط به قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391 است که در هفت جلسه مستمر به تاریخ های 23/2/1392، 30/2/1392، 6/3/1392، 23/3/1392، 30/3/1392، 10/4/1392 و 17/4/1392 مورد بررسی قرار گرفت. برخی نظرات ارائه شده درخصوص تفسیر قانون مورد بحث مبتنی بر اتفاق رأی حاضران است و برخی نیز مورد قبول اکثریت آنها واقع شده مولف در این کتاب بعد از بیان دیدگاههای مذکور به نقد و تحلیل آنها پرداخته است.

اسامی قضات حاضر در جلسات به ترتیب شعبه ای که در آن قضاوت می کنند به شرح زیر است:

آقایان 1-دکتر لطفی سرپرست دادگاههای تجدیدنظر استان تهران، 2ـ داود صادقی مستشار شعبه اول، 3ـ حجت الاسلام علی سیفی بخشی رئیس شعبه دوم، 4ـ فردین ارژنگی مستشار شعبه دوم، 5ـ رحمت الله موتمن مستشار شعبه دوم، 6ـ محمد ذکایی رئیس شعبه سوم، 7ـ هدایت الله جوادی رئیس شعبه چهارم، 8ـ دکتر رضا خشنودی مستشار شعبه سوم، 9ـ بهزاد سعادت زاده مسجدی مستشار شعبه چهارم، 10ـ خیراله غفوری گوراب مستشار شعبه هفتم،11ـ فرهاد مددی مستشار شعبه هفتم، 12ـ رسول امیری مستشار شعبه هشتم،13ـ محمد ترابی مستشار شعبه دهم، 14ـ محمود فرهبد رئیس شعبه یازدهم، 15ـ سید حسین علی محمدی مستشار شعبه یازدهم، 16ـ رسول دوبحری رئیس شعبه دوازدهم، 17ـ حجت الاسلام احمدرضا حسین خانی مستشار شعبه سیزدهم، 18ـ محمد عشقعلی رئیس شعبه پانزدهم، 19ـ علیرضا صیدی رئیس شعبه هفدهم، 20ـ حمید محمدی رئیس شعبه نوزدهم، 21ـ محمد کریم ایرانی مستشار شعبه نوزده، 22ـ حسین خاتوندهی رئیس شعبه بیستم، 23ـ حسنعلی منصوری رئیس شعبه بیست و سوم، 24ـ صادق جعفری  مستشار بیست و سوم، 25ـ حسین مرادی هرندی رئیس شعبه بیست و چهارم، 26ـ مهدی روحانی مستشار شعبه بیست و چهارم، 27ـ محمدرضا طاهری مستشار شعبه بیست و پنجم، 28ـ جمشید موحدی مستشار شعبه بیست و پنجم، 29ـ حمیدرضا محمدباقری رئیس شعبه بیست و هشتم، 30ـ حجت الاسلام رمضان نامدار مستشار شعبه بیست و هشتم، 31ـ ابراهیم حسینی دستجردی رئیس شعبه بیست و نهم 32ـ علی احمدی مستشار شعبه بیست و نهم، 33ـ حجت الاسلام محرمعلی بیگدلی رئیس شعبه سی ام، 34ـ حمیدرضا قمری رئیس شعبه سی و دوم، 35ـ محمدعلی افشار مستشار شعبه سی و دوم، 36ـ حمیدرضا پورفلاح رئیس شعبه سی و پنجم، 37ـ محمد دیوسالار رئیس شعبه سی و هفتم، 38ـ دکتر ناصر دقیقی مستشار شعبه سی و هفتم، 39ـ سعید رضایی مستشار شعبه سی و هفتم، 40ـ عبدالرحیم دادگرنیا رئیس شعبه سی و هشتم، 41ـ محمد خالقی رئیس شعبه چهلم، 42ـ علی نجفی سواد رودباری مستشار شعبه چهلم، 43ـ عبدالله راثی نصیری رئیس شعبه چهل و دوم، 44ـ خلیل حیات مقدم مستشار شعبه چهل و دوم، 45ـ حجت الاسلام غلامرضا نحوی مستشار شعبه چهل و پنجم، 46ـ محمد باقر غفاری مستشار شعبه چهل و پنجم، 47ـ حجت الاسلام سید داود معنوی رئیس شعبه چهل و هفتم، 48ـ خانم عارفه مدنی کرمانی مستشار شعبه چهل و هفتم، 49ـ علی حاجی حسنی مستشار شعبه پنجاه و یکم، 50ـ هادی کیازاد مستشار شعبه پنجاه و یکم، 51ـ حجت الاسلام سید وجیه الله فهیمی گیلانی مستشار شعبه پنجاه و دوم، 52ـ سید کاظم ساداتی رئیس شعبه پنجاه و سوم، 53ـ عباس موسوی رئیس شعبه پنجاه و نهم، 54ـ حجت الاسلام عبدالغفار آل حبیب رئیس شعبه شصتم، 55ـ دکتر مجتبی نورزاد رئیس شعبه شصت و یکم، 56ـ دکتر فرشاد رحیمی رئیس شعبه شصت و دوم، 57ـ منصور عظیمی، 58- مسعود اقتصادی مستشار.

لازم به یادآوری است که عده ای از قضات علی رغم تمایل به حضور در جلسات به لحاظ کثرت کار حضور نیافته اند و با ارسال سوالات خود و همچنین بیان نظرات و دیدگاه های خویش از جلسات حمایت کردند از جمله می توان به آقایان حمید رضا سلطانیان معاونت محترم رئیس کل دادگستری استان تهران و قربانعلی احمدی رئیس شعبه بیست و ششم و محمدجواد خیری چافی رئیس شعبه سی و سوم اشاره نمود.

از همه عزیزانی که با حضور در جلسات و اعلام نقطه نظرات خود همچنین عزیزانی که هرچند در جلسات امکان حضور نداشتند ولی به نحوی نقطه نظرات خود را بیان نمودند و در نهایت موجب به وجود آمدن مجموعه ای شدند که می تواند در دکترین حقوقی، قانونگذاری و رویه قضایی تأثیرگذار باشد تشکر و قدردانی می گردد.