بی احتیاطی و تکلیف به رعایت احتیاط «نگاهی تطبیقی به حقوق مسئولیت مدنی ایران و انگلستان»

قریب سه سال از انتخاب عنوان این کتاب می‌گذرد؛ مهر ماه سال 1390 بود که با انگیزه ی خلق اثری تطبیقی در حوزه ی مسئولیت مدنی، جستجو در کتب و مقالات حقوقی را آغاز کردم. از آنجا که به دنبال موضوعی نو بودم که در حقوق ایران مورد بحث و بررسی قرار نگرفته باشد، رو به کتب و مقالات خارجی آوردم. در حقوق خارجی نیز بررسی کشورهایی را مد نظر قرار دادم که در عین برخورداری از حقوقی غنی، کمتر مورد توجه حقوقدانان برجسته ی داخلی قرار گرفته باشند. ازاینرو حقوق انگلستان را برگزیدم که علاوه بر غنا و قدمت حقوقی، بدلیل آنکه از خانواده ی حقوقی سیویل لا نیست و اشتراکات کمتری با حقوق ایران دارد، در عرصه ی حقوق خصوصی ایران کمتر مورد بررسی قرار گرفته است.

پس از انتخاب موضوع، که تقریباً یک ماه و نیم از زمان را به خود اختصاص داد، مطالعه را ابتدا با حقوق انگلستان آغاز کردم؛ چرا که موضوع مذکور در حقوق ایران، اگر نگوییم از چشم تیزبین اندیشمندان حقوق ایران پنهان مانده، حداقل به طور مستقیم مورد بررسی قرار نگرفته است.

مطالعه ی حقوق انگلستان حدوداً شش ماه زمان برد. در این مدت نه تنها مطالعه ی کتب و مقالات روزآمد حقوق انگلستان را در دستور کار قرار دادم، بلکه از توجه به آراء قضایی، رجوع به سایت اینترنتی مجلس اعیان، دولت، دیوان عالی و حتی سایت های معتبر خبری این کشور نیز غافل نشدم. این در حالی بود که در طول مدت مذکور، گهگاه با مطالعه ی مقالاتی که به دستم می‌رسید، نگاهی گذرا و اجمالی به حقوق کشورهایی همچون آمریکا، آلمان، روسیه و ... نیز داشتم.

پس از پایان مطالعه ی حقوق انگلستان، گام بعدی را در جهت بررسی حقوق ایران برداشتم. همان طور که گفته شد، با توجه به غریب بودن این موضوع در حقوق ایران، تقریباً هیچ منبعی که به طور مستقیم به آن پرداخته باشد، یافت نشد. در نتیجه زمان زیادی را صرف تبیین مفهوم و جایگاه بحث در حقوق ایران کردم، تا سرانجام پس از حدود هشت ماه، بررسی موضوع در حقوق ایران نیز به پایان رسید.

پس از آن تا حدود یک سال، به صورت متناوب، به تطبیق حقوق ایران و انگلستان مشغول شدم، تا به نتایج خام اولیه، که از توصیف جداگانه و مستقل حقوق دو کشور حاصل شده بود، جامه ی تطبیق و تحلیل بپوشانم. سرانجام با بازخوانی حاصل تلاش های فوق و ویرایش متن، خلق این اثر پایان پذیرفت.